موسسه تحقیقات گیاه پزشکی کشور آفات و بیماری‌ های گیاهی 3092-6572 92 1 2024 08 22 Spatial distribution and enumerative sequential sampling plans of the pod borer, Heliothis viriplaca in rain-fed chickpea (Cicer arietinum L.) fields in Lorestan porovince توزیع فضایی و نمونه‌برداری دنباله‌ای شمارشی از جمعیت کرم پیله‌خوار Heliothis viriplaca در مزارع نخود دیم استان لرستان 1 13 131615 10.22092/jaep.2024.363569.1493 FA امیر محسنی امین موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران میررضا جمشیدی 3بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرم‌آباد، ایران. مریم فروزان استادیار پژوهش، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان غربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران. محمد تقی توحیدی مربی پژوهش ، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران عباس خانیزاد مربی پژوهش ، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، سنندج، ایران. عسگر جوزیان استادیار پژوهش، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان ایلام، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایلام، ایران Journal Article 2023 09 20 Chickpea pod borer, <em>Heliothis viriplaca</em>, is an important pest of rain-fed chickpea (<em>Cicer arietinum</em> L.) fields in most regions of Iran. During 2017-2018, spatial distribution and fixed precision sequential sampling plans of, <em>H. viriplaca</em> population were investigated in rain-fed chickpea fields in Lorestan provinces. Regarding to the fitting of data with Taylor's power law and Iwao’s patchiness, parameters of these methods were used to develop of enumerative sequential sampling plans for each region. Results showed that, Taylor's b and Iwao’s β were significantly>1, indicating that <em>H. viriplaca</em> populations were aggregated in Lorestan provinces. Sample size curves were calculated and compared at 10%, 15% and 25% levels of precision. Validation results of Green's and Kuno’s models showed that, to achive a precision of 0.25, which is generally accepted in IPM programs, it is necessary to take samples with an average sample number (ASN) of 58 and 66 samples for green’s and kuno’s models, respectively. کرم پیله‌خوار نخود <em>Heliothis viriplaca</em>  از مهم‌ترین آفات مزارع نخود دیم در اغلب نواحی ایران می­باشد. طی سال­های 1395-1396، از توزیع فضایی و مدل­های نمونه ­گیری دنباله­ای برای تخمین جمعیت این آفت در مزارع نخود دیم استان لرستان استفاده شد. داده­ها با دو مدل تایلور و آیواو برازش داده شدند و پارامترهای این دو مدل مشخص و برای ساخت مدل­های نمونه­ برداری دنباله­ای گرین و کنو مورد استفاده قرار گرفتند. نتایج نشان داد آماره b تایلور و آیواو به‌شکل معنی­ داری از 1 بزرگ­تر بود که نشان ­دهنده توزیع تجمعی لارو کرم پیله‌خوار نخود <em>H. viriplaca</em> می‌باشد. نمودار اندازه نمونه با سطوح دقت 10، 15 و 25 درصد ترسیم شد. نتایج اعتبارسنجی مدل گرین و کنو نشان داد که برای دستیابی به‌سطح دقت 25/0، که معمولاً در مدیریت تلفیقی آفات قابل قبول می‌باشد، متوسط تعداد نمونه مورد نیاز 58 نمونه در مدل گرین و 66 نمونه در مدل کنو می‌باشد.   https://jaenph.areeo.ac.ir/article_131615_135e5b63e186241d02582d2fcba8a3d4.pdf