بررسی اثرات زیرکشندگی سیفلومتوفن بر شاخص‌های جدول زندگی کنه تارتن دولکه‌ای، Tetranychus urticae (Acari: Tetranychidae)

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : حشره شناسی کشاورزی

نویسندگان

1 گروه حشره‌شناسی و بیماری های گیاهی، دانشکدگان فناوری کشاورزی ابوریحان، دانشگاه تهران، تهران ، ایران

2 بخش تحقیقات جانورشناسی کشاورزی، مؤسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور (IRIPP)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)، تهران، ایران

3 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

10.22092/jaep.2026.371079.1557

چکیده

کنه تارتن دولکه‌ای،Tetranychus urticae (Koch) ، از آفات کلیدی و چندخوار کشاورزی با توان بالای تولیدمثل و مقاومت سریع به آفت‌کش‌ها، به‌عنوان چالش جدی در مدیریت آفات شناخته ‌می‌شود. سیفلومتوفن، کنه‌کشی از گروه متیلیک دی‌فنیل‌اکسازولین‌ها، با اختلال در زنجیره انتقال الکترون میتوکندری . در این پژوهش، اثر سه غلظت زیرکشنده سیفلومتوفن (LC5، LC15 و LC25) (بر حسب ماده موثره) بر شاخص‌های جدول زندگی T. urticae در شرایط آزمایشگاهی بررسی شد. نتایج نشان داد که قرار‌گرفتن در معرض سیفلومتوفن موجب تغییرات معنی‌داری در طول مراحل نموی، کاهش طول عمر بالغین و کاهش مدت کل چرخه زندگی شد. همچنین، پارامترهای تولیدمثلی شامل دوره تخم‌ریزی و باروری کل به‌طور محسوسی کاهش یافتند، به‌طوری که تعداد تخم‌های گذاشته‌شده از 97/29 در تیمار شاهد به 61/17 در تیمار LC25 رسید. بررسی پارامترهای جمعیتی نیز نشان داد که نرخ خالص تولیدمثل (R₀) از 74/15 نتاج/ماده در شاهد به 73/5 نتاج/ماده در LC25 کاهش یافت. نرخ ذاتی افزایش جمعیت (r) و نرخ متناهی افزایش جمعیت (λ) نیز به‌ترتیب از 286/0 و 331/1 در تیمار شاهد به197/0 و 218/1 در LC25 رسیدند. با این حال، میانگین طول یک نسل (T) تفاوت معنی‌داری میان تیمارها نشان نداد. تحلیل منحنی‌های بقاء و باروری نشان داد که در تیمارهای حاوی سیفلومتوفن، اوج باروری زودتر رخ داد، اما مدت‌زمان آن کوتاه‌تر بود و بقای ماده‌ها، به‌ویژه در LC25 به‌طور محسوسی کاهش یافت. این تغییرات بیانگر آن است که حتی غلظت‌های پایین‌تر از دُز کشنده (LC5، LC15 و LC25) می‌توانند باعث کاهش توان زادآوری و تضعیف رشد جمعیت آفت شوند. ......

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

sublethal effect of Siphlometophen on life table parameters of Tetranychus urticae (Acari: Tetranychidae)

نویسندگان [English]

  • Matin Mirpanj 1
  • Katayoon Kheradmand 1
  • Masoud Arbabi 2
  • Abass Ali Zamani 3
1 Department of Entomology and Plant Pathology, College of Aburaihan, University of Tehran, Tehran, Iran
2 , Department of Agricultural Zoology Research, Iranian Research Institute of Plant Protection (IRIPP), Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran
3 Department of Plant Protection, College of Agriculture, Razi University, Kermanshah , Iran
چکیده [English]

The two-spotted spider mite, Tetranychus urticae (Koch), is one of the key polyphagous agricultural pests with a high reproductive capacity and rapid resistance development to pesticides, posing a serious challenge in pest management. Cyflumetofen, an acaricide belonging to the methyl diphenyl oxazoline group, acts by disrupting the mitochondrial electron transport chain and, due to its relatively low toxicity to natural enemies, is considered a suitable option in integrated pest management (IPM). However, limited information is available regarding its sublethal effects on the biological and population parameters of this pest. In the present study, the effects of three sublethal concentrations of cyflumetofen (LC5, LC15 and LC25) (based on active ingredient) on the life table parameters of T. urticae were evaluated under laboratory conditions. The results showed that exposure to cyflumetofen caused significant changes in developmental duration, reduced adult longevity, and shortened the total life cycle. Reproductive parameters, including oviposition period and total fecundity, were also significantly reduced, as the number of eggs laid decreased from 29.97 in the control treatment to 17.61 in the LC25 treatment. Population parameter analysis also showed that the net reproductive rate (R₀) declined from 15.74 offspring per female in the control to 5.73 offspring per female in LC25. Likewise, the intrinsic rate of increase (r) and finite rate of increase (λ) decreased from 0.286 and 1.331 in the control treatment to 0.197 and 1.218 in LC25, respectively. However, the mean generation time (T) did not differ significantly among treatments. Survival and fecundity curve analyses indicated .....

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cyflumetofen
  • Integrated pest management
  • Life table
  • Sublethal effects
  • Tetranychus urticae  
آفات و بیماری‌ های گیاهی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 23 شهریور 1405

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار